Ouderenmishandeling kan klein beginnen en groot eindigen
Babbeltrucs en nepagenten, je leest er veel over in het nieuws: oplichting van ouderen aan de voordeur. Minder bekend is oplichting áchter de voordeur. Dit gebeurt vaak door familie of iemand uit de omgeving. Financieel misbruik is slechts één van de vele vormen van ouderenmishandeling. De Internationale Dag tegen Ouderenmishandeling op 15 juni is er om mensen bewuster te maken van ouderenmishandeling.
Jaarlijks wordt ongeveer 1 op de 50 ouderen slachtoffer van ouderenmishandeling. Vaak ziet of herkent de omgeving dit niet. Daarom wordt het ook niet gemeld bij Veilig Thuis. Ouderenmishandeling is een ingewikkeld probleem dat meestal langzaam ontstaat en niet altijd met opzet gebeurt. Bijvoorbeeld door stress of vermoeidheid bij een mantelzorger. Dit kan uiteindelijk uitlopen op mishandeling.
Mishandeling zonder blauwe plekken
Door het woord ‘mishandeling’ denken veel mensen aan fysiek geweld. Toch gaat ouderenmishandeling meestal over psychisch geweld of financieel misbruik. Iemand kleineren, negeren of zorgen dat er geen bezoek kan komen, zijn voorbeelden van psychische mishandeling. Zonder toestemming de pinpas gebruiken voor eigen aankopen of het doorsluizen van het persoonsgebonden budget van de oudere, zijn voorbeelden van financieel misbruik.
Erover praten is vaak moeilijk
“Ouderen wonen tegenwoordig zo lang mogelijk zelfstandig. Dat maakt hen kwetsbaar voor misbruik”, legt Marie-Christine van Veilig Thuis Gelderland-Zuid uit. “Ze zijn afhankelijk van hulp van mensen om hen heen en bang om deze hulp kwijt te raken.” Een deur die niet wordt opengedaan, spullen die plotseling verdwijnen, versleten kleding of een lege koelkast kunnen signalen zijn van ouderenmishandeling. Erover praten is vaak moeilijk, omdat het slachtoffer zich schaamt of bang is voor de gevolgen – zeker als het om familieleden gaat.
Samen signaleren voor een veilig thuis
Marie-Christine benadrukt hoe belangrijk het is om contact op te nemen met Veilig Thuis als je je zorgen maakt om een oudere. “Iedereen kan contact opnemen. Bij Veilig Thuis werken specialisten op het gebied van ouderenmishandeling. Zij herkennen signalen en denken mee over wat je kunt doen. Soms is een melding nodig, maar vaak ook niet. We kunnen bijvoorbeeld helpen om zorgen bespreekbaar te maken. Ons doel is dat signalen op tijd worden gezien en dat we erger kunnen voorkomen. Twijfel je? Bel ons!”
Die ene melding…
Een maatschappelijk werker meldde bij Veilig Thuis zijn zorgen over een 67-jarige vrouw die mogelijk financieel werd uitgebuit door haar 45-jarige zoon. Tijdens een huisbezoek vertelde ze dat haar man 3 jaar eerder was overleden. In haar huwelijk was ze mishandeld en onderdrukt. Nu nam haar zoon die dominante rol over.
De vrouw had nooit een bankpasje gehad en wist niet hoe ze moest pinnen. Ze had dringend een zonnescherm en nieuwe winterjas nodig. Haar zoon deed wekelijks boodschappen met haar, ook voor zichzelf. Zij mocht alleen vleeswaren kopen als de oude op waren, zelfs als die over datum waren.
In een gesprek noemde hij zijn moeder spilziek en dom. Als iemand anders haar zaken zou regelen, zou hij het contact verbreken. Uit onderzoek van Veilig Thuis bleek dat hij al duizenden euro’s van haar had overgemaakt naar zijn eigen rekening. Moeder was bang, maar werkte uiteindelijk mee aan een procedure via de rechtbank. Er werd een bewindvoerder en mentor aangesteld.
We volgden de vrouw nog anderhalf jaar. Ze bloeide op en genoot van haar vrijheid. Het zonnescherm kwam er en ze kocht 2 winterjassen. Mede dankzij ons kreeg de vrouw weer regie over haar leven. Voor haar heeft Veilig Thuis er écht toe gedaan.
Bron: 15 jaar veilig Thuis Gelderland-Zuid – geschreven door medewerker Angelique